Veel zwangere vrouwen hebben last van een vorm van spataderen. Spataderen worden veroorzaakt door een verminderde bloedstroom in onze aderen, wat in medisch jargon varices wordt genoemd.

Aders zijn de bloedvaten die bloed van de weefsels naar het hart terugvoeren. Er zitten kleppen in de aderen die de bloedstroom regelen. Het zijn deze kleppen die falen als je last hebt van spataderen. Door de verminderde bloedstroom stagneren de bloedvaten en kun je de spataderen daarom zien als duidelijk ‘vergrote’ bloedvaten. Soms kun je de bloedvaten niet zien, maar ziet het weefsel er gezwollen uit, wat vaak voorkomt in het genitale gebied. De lichaamsdelen die het vaakst last hebben van spataderen tijdens de zwangerschap zijn de benen en de genitale en anale zone.

In de meeste gevallen veroorzaken spataderen geen ongemak, maar sommige vrouwen ervaren pijn, jeuk en gevoeligheid. Je hebt meer kans op spataderen als er een familiegeschiedenis van spataderen is, veel gewichtstoename tijdens de zwangerschap of lang stilzitten. Als je spataderen in je genitale en anale zone hebt, kan het moeilijk zijn om te gaan zitten vanwege de pijn. Spataderen in de genitale en anale zone kunnen aan het einde van de zwangerschap ontstaan en verdwijnen meestal snel na de bevalling. Om het ongemak te verlichten, kun je bijvoorbeeld een handdoek afkoelen en op het getroffen gebied leggen.

Het is niet mogelijk om een spatader in de genitale en anale zone te voorkomen, maar het is wel mogelijk om het risico op spataderen in de benen te verminderen door het volgende:

• Actief te blijven, d.w.z. zit of sta niet te lang stil. Beweeg je benen en voeten regelmatig. Houd je bloedsomloop op gang, bijvoorbeeld door te wandelen en te bewegen.
• Draag de hele dag steunkousen (klasse één of twee). Voor het beste resultaat doe je ze aan voordat je uit bed stapt en je voeten op de grond zet.
• Houd je benen omhoog als je ligt of zit – zelfs als je slaapt. Dit vermindert de druk op de aderen.

Als de spataderen zes maanden na de geboorte van de baby nog steeds aanwezig zijn, kan het de moeite waard zijn om een arts te raadplegen, bij voorkeur via je huisarts. Indien nodig kan je arts je doorverwijzen naar een chirurg voor een mogelijke operatie, foam of laserbehandeling. Als je tijdens je zwangerschap spataderen krijgt, komen ze vaak terug tijdens een volgende zwangerschap. Daarom wordt een operatie vaak pas na het krijgen van het laatste kind overwogen.

Vergeet niet dat spataderen ongevaarlijk zijn! In enkele gevallen kan een vasculaire ontsteking van de oppervlakkige aderen optreden, maar ook dit is geen ernstige aandoening.