Tijdens de zwangerschap zoeken we informatie op, lezen we artikelen en boeken, luisteren we naar podcasts en volgen we de ontwikkeling van de baby in de baarmoeder. De bevalling is de grote eindstreep en soms kan het moeilijk zijn om te beseffen dat alles op dat moment gaat beginnen. Jullie verlaten de kraamkliniek als een gezin en beginnen samen een leven thuis. Er is niet echt een handleiding of handboek voor ouders, terwijl wel de zorg hebt voor een individu dat volledig afhankelijk is van jou. In deze gids bespreken we hoe de eerste tijd thuis eruit kan zien, wat het kind van jou nodig heeft en waar je terecht kunt als je steun nodig hebt.

In deze gids:

– Eerste dagen thuis
– Hoe vaak en hoeveel moet de baby de eerste dagen eten?
– slaapbehoeften van een pasgeborene
– Luiers verschonen
– Baby’s huid en navel
– Nagels knippen
– Babykleertjes
– Eerste bezoek aan het consultatiebureau

Eerste dagen thuis

Zwanger het huis verlaten en thuiskomen met een nieuw klein persoontje kan zowel spannend, nerveus, eng als geweldig zijn. Dit is het begin van wat uiteindelijk je nieuwe leven zal worden en het kan even duren voordat je hebt gevonden wat voor jou werkt.

Het kan zijn dat familie en vrienden de baby de eerste dagen na thuiskomst willen komen zien. Voor sommigen voelt dit goed, terwijl anderen het gevoel hebben dat ze eerst een paar dagen of weken willen wennen voordat ze klaar zijn om bezoek te ontvangen. Ga na waar je je goed bij voelt en wees niet bang om wat basisregels op te stellen voor degenen die misschien komen. Het is prima om bezoek te vragen hun handen grondig te wassen, hun eigen koffie/eten mee te brengen en het bezoek zo lang/kort te houden als je zelf prettig vindt. Iedereen krijgt de kans om de baby te ontmoeten en te leren kennen, het hoeft niet in de eerste twee weken te zijn.

Veel mensen hebben wel eens van de ‘babybubbel’ gehoord en hoe roze, pluizig en prachtig het ook is, het kan ook een bubbel zijn van pijn door de bevalling, kilo’s wasgoed (braaksel van de baby, na lekkende luiers en borsten die melk naar alles en iedereen spuiten). De kans is ook groot dat je te weinig slaap krijgt en dat je het gevoel hebt dat je nog erg onwennig bent in de belangrijkste rol in je leven. Het is heel normaal dat emoties schommelen tussen hoog en laag. Als je een partner hebt, is hun belangrijkste taak om je op alle mogelijke manieren te ontlasten. Er bijvoorbeeld voor zorgen dat je kunt douchen, goed kunt eten en regelmatig kunt drinken. Je partner kan de baby zoveel mogelijk bij zich nemen. De intensiteit van hoe vaak je moet voeden en er voor je baby moet zijn, kan overweldigend aanvoelen. Herinner jezelf eraan dat het maar een korte periode is waarin alles zo intens is.

In Nederland hebben alle partners recht op 2 betaalde vrije dagen als ze ouders worden en daarna 5 weken met gedeeltelijke betaling van het loon door het UWV. Dit geeft jullie als gezin twee weken de tijd om samen te wennen na de geboorte. Veel ouders maken van de gelegenheid gebruik om in deze tijd te gaan wandelen met de kinderwagen, proberen auto te rijden met de pasgeborene of andere dingen te doen waarbij het goed kan voelen om de eerste keer met z’n tweeën te zijn. Op die manier is degene die later alleen thuis is met de baby beter voorbereid om deze dingen alleen te doen. Borstvoeding geven en voor een baby zorgen is een fulltime baan en het is belangrijk om jezelf hieraan te herinneren en niet te veel andere dingen in te plannen.

Hoe vaak en hoeveel moet de baby de eerste tijd eten?

Als je borstvoeding geeft, moet je er in de eerste periode veel voor de baby zijn als zij of hij wil eten. Voel je vrij om de baby de eerste dagen thuis veel huid-op-huid te hebben. Het kind laat zien dat het honger heeft door de tong uit te steken, op de lippen te zuigen en te smakken, veel te bewegen, op de handen te zuigen, de mond te openen, jouw borst te zoeken en uiteindelijk te huilen.

Zodra de baby vol is, zal hij of zij stoppen met actief zuigen of in slaap vallen aan de borst. Hoe lang en hoe vaak je baby wil eten en hoeveel moedermelk een baby drinkt tijdens een borstvoedingssessie is heel individueel. Als je baby goed groeit, borstvoeding krijgt wanneer hij of zij dat wil en een tevreden indruk maakt, is dat een teken dat je baby genoeg krijgt. Als je baby gezond is, hoef je haar of hem normaal gesproken niet wakker te maken om te eten. Maak in plaats daarvan van de gelegenheid gebruik om vaker borstvoeding te geven tijdens de wakkere uren van je baby.

Luister naar de signalen van je baby zelf, ook als je flesvoeding geeft, zowel wat betreft honger als tekenen van verzadiging. Een gezond kind kan zelf reguleren hoeveel het moet eten. Enkele vuistregels voor de eerste dagen zijn dat de baby meer dan 8-12 keer per dag zal willen eten voordat de rijpe melk er is. Wat meestal het geval is op de dagen 3-5. Als de rijpe melk er is, kun je verwachten dat de baby ongeveer 8-12 keer per dag eet. Houd de tijden een beetje flexibel en volg de signalen van de baby Soms wil de baby overdag wat langer slapen en dan later op de dag wat vaker eten.

De slaapbehoefte van een pasgeborene

Zoals bij alles wat met kinderen te maken heeft, is iedereen anders en dat geldt ook op het gebied van slaap. Sommige baby’s slapen 16 uur per dag, terwijl anderen tot 22 uur nodig hebben. Dit kan ook van dag tot dag verschillen. In het begin kennen baby’s het verschil tussen dag en nacht niet, maar dit is iets wat ze geleidelijk zullen leren. Om je baby de best mogelijke voorwaarden te geven om ’s nachts te slapen, is het belangrijk om de kamer donker te houden, te zorgen dat het er koel is en dat je baby goed gevoed in slaap valt. In het begin moet je de luier misschien ’s nachts verschonen als de baby gepoept heeft, maar als het alleen maar plas is, kan het wachten tot ’s ochtends.

Luiers verschonen

In het begin heb je veel luiers nodig, tot wel 8-10 luiers per dag. Het is belangrijk om de luier van je baby meteen te verschonen om huidirritatie en eczeem te voorkomen. Was de baby bij voorkeur met de hand onder stromend water en droog hem of haar af met een handdoek, omdat dit het zachtst is voor de billetjes. Vraag gerust om hulp in de kraamkliniek. Anders kun je een washandje met lauw water en eventueel babyolie gebruiken.

Laat je kind gerust naakt liggen om de billetjes te luchten tijdens het verschonen en zie het als een gezellig moment waarop jullie kunnen praten, zingen en naar elkaar kunnen kijken. Sommige kinderen vinden het heerlijk om op de luiertafel te liggen, terwijl andere er helemaal niet van genieten, en dit kan ook in golven gaan. Hang iets kleurrijks boven de luiertafel zodat je baby ernaar kan kijken. Baby’s hebben warmte nodig, dus leg een handdoek of deken over het lichaam van je baby als hij of zij het koud heeft tijdens het verschonen. Tijdens het verschonen van de luier is het goed om je baby een paar keer per dag een buikmassage te geven om de stoelgang te stimuleren en buikpijn te minimaliseren. Alle baby’s hebben in het eerste levensjaar last van buikpijn en maagklachten door weinig beweging en onvolgroeide darmen.

Babyhuid en navel

Je kunt je baby al in bad doen in de eerste week nadat je thuiskomt van de bevalling. De navel hoeft er niet afgevallen te zijn. Verwijder de luier en veeg poep weg voordat je de baby in bad doet. Gebruik alleen water en babyolie, zeep droogt de gevoelige babyhuid uit. Zorg ervoor dat de temperatuur van het badwater rond de 37-38 graden is. Het is belangrijk om alle huidplooien van de baby te wassen, bijvoorbeeld onder de nek, oksels en liezen. Zorg ervoor dat je daarna afdroogt/afdept met een handdoek zodat alle huidplooien droog zijn. Je kunt de babyolie ook gebruiken om de huid van je baby te hydrateren na het baden.

Het komt vaak voor dat de huid van een pasgeborene schilferig en een beetje droog is en lichte uitslag heeft. Je kunt het beter bij twee baden per week houden om te voorkomen dat je huid uitdroogt. Het is goed om je baby na het bad naakt te laten liggen om haar of zijn huidplooien te laten luchten.

De navelstomp die overblijft zal drogen, zwart worden en er dan afvallen. Dit kan een paar dagen tot twee weken duren. Was het met water en baad het droog met een handdoek of wattenstaafje als er plas of poep op de navel komt of als het bloedt uit de navel. De baby heeft geen gevoel in de navelstomp, dus je hoeft je geen zorgen te maken dat het pijn doet. Het is heel normaal dat de navel vies ruikt voordat hij eraf valt.

Neem contact op met het consultatiebureau of raadpleeg je huisarts als er pus uit de navel komt, de huid eromheen rood en gezwollen is en pijnlijk lijkt. Het kan een infectie zijn die behandeld moet worden.

Nagels knippen

De nagels van een pasgeborene knippen kan eng zijn, maar met een beetje oefening wordt het al snel makkelijker. In het begin zijn de nagel en de huid eronder meer met elkaar vergroeid, dus we raden aan om de nagels niet te knippen, maar te vijlen en/of de nagels voorzichtig met de hand korter te maken. Je kunt dit doen zolang de nageltjes van de baby zacht zijn. Als de baby wat ouder is, kun je overstappen op een babynagelschaartje/nagelknipper. Zorg voor goede verlichting en dat de baby rustige is. Wacht tot het kind slaapt als het niet stil wil blijven liggen. Twee keer per week knippen is gebruikelijk, teennagels groeien over het algemeen iets langzamer.

Babykleertjes

Een pasgeborene aankleden kan lastiger zijn dan je denkt. Vermijd kleding die je over het hoofd moet trekken en kleding met ritsen of andere harde materialen. Wikkelrompertjes zijn een geweldig en flexibel kledingstuk voor een pasgeborene. Denk eraan dat kleine kinderen gevoelig zijn voor kou, dus kleed je baby om op een warme en veilige plek. Het is aan te raden om voldoende kleine handdoeken, rompertjes en broekjes bij de luiertafel te hebben liggen. Braken, lekkende luiers en plasongelukjes op de luiertafel komen vaak voor, dus het is goed om schone kleren bij de hand te hebben. Het kan zijn dat je elke dag veel kleren nodig hebt, vooral als je een baby hebt die veel overgeeft.

De meeste ouders vinden het moeilijk om te weten hoe dik ze hun kinderen moeten kleden, dus je bent niet de enige als je twijfelt. In de zomer is het belangrijk om je baby tegen de zon te beschermen, dus kies voor volledige bedekkende, dunne kleding. In de winter is het verstandig om je baby in laagjes te kleden om zo de temperatuur van je baby te kunnen regelen. Vergeet niet om de overall of reiswieg in de kinderwagen te openen als je onderweg ergens naar binnen gaat, bijvoorbeeld even een winkel in. Voel de achterkant van de nek of de borst om te zien of de baby een goede temperatuur heeft. Handen en voeten zijn over het algemeen kouder, hoewel ze natuurlijk niet heel koud mogen zijn.

Eerste bezoek aan het consultatiebureau

Ongeveer 1-2 weken nadat je thuis bent gekomen van de kraamafdeling, komt een verpleegkundige van het consultatiebureau bij je thuis. Dan wordt de baby onderzocht op gewicht, lengte, navel, huid, hoofd, enz. Het kan een goed idee zijn om vragen of twijfels die je hebt en die je met de verpleegkundige wilt bespreken, voor het bezoek op te schrijven. Dit kunnen dingen zijn waar je steun bij nodig hebt, waar je je niet goed bij voelt of waar je je zorgen over maakt. Alle vragen zijn goede vragen, niets is te klein, te groot of taboe. Het is heel normaal om als nieuwe ouder veel emoties te hebben en veel na te denken.