Tijdens de zwangerschap is er een risico op hoge bloeddruk en schade aan organen. Dit wordt zwangerschapsvergiftiging, ofwel pre-eclampsie, genoemd. In dit artikel bespreken en beschrijven we wat zwangerschapsvergiftiging is.

In Nederland komt hoge bloeddruk (hypertensie) tijdens de zwangerschap voor tijdens ongeveer acht procent van alle zwangerschappen. Van deze acht procent heeft twee procent chronische hypertensie, ongeveer drie procent heeft zwangerschapshypertensie en de resterende drie procent heeft zwangerschapsvergiftiging – maar dit verschilt per onderzoek.

Het is belangrijk om de bloeddruk tijdens de zwangerschap te controleren omdat het een belangrijke factor is voor het welbevinden (en het overleven) van de zwangere vrouw en de foetus tijdens de zwangerschap. In Nederland hebben we een goed ontwikkeld systeem op het gebied van gezondheidszorg voor moeders en verloskundige zorg, maar hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap is in ontwikkelingslanden nog steeds een groot en ernstig probleem. De WHO beschouwt het als een wereldwijd gezondheidsprobleem.

Wat is zwangerschapsgerelateerde hoge bloeddruk, of hypertensie met de officiële medische term?
Het is een bloeddruk hoger dan 140/90 mm Hg na week 20 van de zwangerschap. Voor de diagnose hypertensie moeten er minstens twee metingen worden gedaan en moet de zwangere vrouw van tevoren hebben gerust.

Wat is zwangerschapsvergiftiging, ofwel pre-eclampsie?
Hiervan is sprake als een zwangere vrouw een hoge bloeddruk heeft en die ook invloed heeft op haar organen. Vaak lekt bij zwangerschapsvergiftiging eiwit in de urine, wat erop duidt dat de nieren zijn aangetast. Normaal lekken moleculen die zo groot zijn als eiwitten niet door de nieren. Eiwit in de urine wordt gecontroleerd op de prenatale polikliniek door je te laten plassen op een urine dipstick. Het aantal getroffen vrouwen hangt af van het onderzoek dat je leest, maar varieert van 3-5%. De overgrote meerderheid heeft dan een milde vorm.

De oorzaak van pre-eclampsie is niet volledig bekend. Wetenschappers gaan ervan uit dat onder meer de vorming van de placenta en de vasculaire groei ervan in de baarmoeder belangrijk is voor de ontwikkeling van zwangerschapsvergifteging.

Wat verhoogt het risico op pre-eclampsie?

– Erfelijkheid
– Vrouwen die in verwachting zijn van hun eerste kind
– Eerdere zwangerschap met zwangerschapsvergiftiging
– Onderliggende ziekten zoals diabetes, maar ook nier-, vaat- of systeemziekten.
– Te veel bloedvetten
– Zwaarlijvigheid
– Zwangerschap na eiceldonatie
– Chromosomale afwijkingen bij de foetus
– Tweelingzwangerschap

Als je zwangerschapsvergiftiging ontwikkelt, zullen je bloeddruk, urine en andere onderzoeken vaker gecontroleerd worden. De enige manier om pre-eclampsie te ‘genezen’ is de bevalling, en daarom is er een verhoogd risico op vroeggeboorte.